Waarom ik elk jaar herdenk

Als je mij in mijn tienerjaren had gevraagd of we nog wel aan 4 en 5 mei moesten doen had ik gezegd dat het wel afgeschaft mocht worden. Waarom zou je stil staan bij iets wat allang is geweest? Dat begreep ik toen nooit en ik snapte ook vrij weinig van het vak geschiedenis (letterlijk en figuurlijk). Kon mij het nou wat schelen wat er vroeger was gebeurd. Ik nam mijn VWO diploma dan ook in ontvangst met een 5 voor geschiedenis en sliep er geen nacht minder om.

Tegenwoordig is dat wel anders. Naarmate ik ouder word (jaja, ik word dit jaar alweer 37) zie ik in dat vroeger juist wel belangrijk is. Niet om in te blijven hangen, maar om van te leren. Er zijn dingen gebeurd vroeger die soms niet te bevatten zijn, waar je anno 2021 met je verstand niet bij kan en waar we absoluut geen herhaling van willen.

Alleen daarom al zou er elk jaar bij stil moeten worden gestaan, if you ask me. Al is het maar om een herhaling van het verleden te voorkomen. Al is het maar om te beseffen: dat nooit meer!

Sinds een paar jaar is de interesse voor vroeger dus wel gekomen en is 4 mei voor mij sowieso een heel belangrijk moment geworden om even stil te staan. Ik ben mij namelijk steeds meer gaan beseffen dat mijn leven er heel anders uit had kunnen zien als er toen niet voor ons was gevochten. Wat zeg ik, misschien was ik er zelfs wel niet eens geweest en had ik vanavond niet met mijn dochter in mijn armen naar de nationale dodenherdenking gekeken.

Het feit dat mijn opa en oma de oorlog hebben overleefd, dat jaren later mijn andere opa en oma op een boot in Nederland aankwamen, heeft er wel toe geleid dat mijn ouders op deze wereld zijn gekomen, elkaar hebben ontmoet en uiteindelijk mij hebben gekregen. Dankzij de vechters van toen, ben ik er nu. Zijn mijn kinderen er.

Toch voelen deze dagen wel al jarenlang heel dubbel voor mij. Want elke dag van het jaar vallen er ergens op de wereld wel oorlogsslachtoffers en nog steeds zijn er zoveel plekken op deze aardkloot waar vrijheid geen gegeven is. Maar staan we daar ook zo massaal bij stil? Proberen we daar ook wat aan te veranderen? Of is dat een beetje een ‘ver van ons bed’ show (als het überhaupt al een ‘ver van ons bed’ show is) en dus minder belangrijk?

Ik heb in hele oude blogs er al wel eens wat over geschreven, maar 4 mei voelt soms een beetje aan als ‘van maandag t/m zaterdag van God los gaan, maar op zondag op de voorste rij in de kerk zitten’. Massaal staan we stil bij de slachtoffers die toen zijn gevallen en in alle oorlogen daarna, we zijn dankbaar voor de mensen die hebben gestreden en vieren, dankzij hen, op 5 mei onze vrijheid.

Maar dan? Wat doen we met de andere 363 dagen van het jaar?

Helpen we die oude vrouw even in de winkel met haar boodschappenkarretje?
Staan we op voor die oude meneer die in een bomvolle trein op zoek is naar een zit plek?
Laten we de buurvrouw haar geloof belijden op haar manier?
Gunnen we de ruimte aan dat homo stel om hand in hand met elkaar te lopen?
Nodigen we die ene sollicitant met die moeilijke naam uit voor een gesprek?
Groeten we op straat die persoon van kleur met de tas normaal om onze schouder?
Laten we mensen dragen wat ze willen en zijn wie ze willen zijn?

We leven op dit moment niet in een oorlogssituatie en onze luchtalarmen gaan alleen af op de eerste maandag van de maand als test. GODZIJDANK! En als we, of laat ik voor mijzelf spreken, MIJN situatie vergelijk met die van toen leef ik absoluut in vrijheid (zelfs nu we al een jaar in een situatie leven die juist onze vrijheden heeft ingeperkt).

Maar kunnen we echt met 100% zekerheid zeggen dat elke Nederlander in vrijheid leeft? Kunnen we met 100% zekerheid zeggen dat het niet uitmaakt welke huidskleur je hebt, wat je naam is, welk geloof je belijdt, of je met een mentale of lichamelijk beperking leeft, van wie je houdt of waar je geboren bent? Was de aanstichter van de Tweede Wereldoorlog een uitzonderingsgeval? Kunnen we dat echt met 100% zekerheid zeggen?

Ik kan dat in ieder geval niet, omdat ik WEET dat het niet zo is. Sommige dingen zijn misschien een ‘ver van ons bed show’, maar dat betekent niet dat we dan maar onze ogen ervoor moeten sluiten. Dat we daar dan maar niets aan hoeven te veranderen. Want elk mens heeft recht op leven in vrijheid. En daarnaast gebeurd er zat wat niet ver van ons bed is.

Vandaar dat ik nu dus zou zeggen dat we deze twee dagen erin moeten houden. Allereerst als respect en dankbetuiging naar hen die voor ons hebben geleden en gestreden, want we wouldn’t be here without them!

Maar ook zodat we in ieder geval weer twee dagen van het jaar beseffen dat vrijheid geen vanzelfsprekendheid is. Toen niet en nu nog steeds niet.

“Opdat wij nooit zullen vergeten,
wat zij voor ons hebben gedaan.
Opdat wij nooit zullen vergeten,
hoe zij voor ons hebben in gestaan.
Opdat wij nooit zullen vergeten,
de pijn, het verdriet en het intense gemis.
Opdat wij nooit zullen vergeten,
dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Opdat wij nooit zullen vergeten,
en elk jaar weer stil blijven staan.
Zodat wij nooit zullen vergeten,
dat wij ons bestaan

te danken hebben
aan hen die ons zijn voorgegaan.”

© Schrijven Met Hartjes (2021)

Header photo by Mike Labrum on Unsplash

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *